Mae tipio anghyfreithlon yn drosedd ac ni ellir byth ei gyfiawnhau. Mae gwneud hynny yn ystod argyfwng cenedlaethol yn rhoi mwy o bwysau ar adnoddau a staff sydd eisoes yn cael eu herio. Os bydd unrhyw un yn tipio’n anghyfreithlon, dylai ddisgwyl holl rym y gyfraith.

Gan fod rhaid i lawer ohonom aros gartref ar hyn o bryd, ac i gadw at y rheolau ynglŷn â chadw pellter cymdeithasol ac ynysu, efallai y bydd llawer yn defnyddio'r amser hwn i wneud gwaith i wella’r cartref, a hynny y tu mewn ac yn yr ardd.

Mae amrywiaeth eang o fathau o wastraff y gallai’r prosiectau hyn eu creu. Ymysg y mathau nodweddiadol o wastraff mae potiau paent gwag, gwastraff pren a gwastraff gwyrdd.

Bydd y prosiectau hyn yn creu eitemau gwastraff yn aml, ac felly ar yr adeg heriol hon i bawb, meddyliwch am y pwyntiau a ganlyn:
 
  • Os ydych yn bwriadu gwneud y prosiect, meddyliwch am sut y byddwch yn delio ag unrhyw eitemau gwastraff wedyn.
     
  • Os na allwch storio'r gwastraff o fewn eich eiddo yn ddiogel am y tro, a allwch ohirio'r prosiect ac aros nes y bydd y cyfleusterau'n gweithredu’n llawn
     
  • Os ydych yn storio gwastraff nes y caiff y cyfyngiadau eu llacio, gwnewch hynny'n ddiogel. Gall gwastraff sy'n cael ei storio achosi pob math o beryglon, yn enwedig tanau, felly byddwch yn ofalus ac yn ystyriol. Edrychwch ar gyngor y Gwasanaeth Tân a pheidiwch â llosgi gwastraff cartref sy'n gallu achosi mygdarth gwenwynig.
     
  • Cofiwch y bydd holl ganolfannau ailgylchu gwastraff cartref yr awdurdodau lleol ar gau am gryn amser eto.
     
  • Drwy gydol y cyfnod anodd a heriol hwn, mae'n dal yn bwysig eich bod yn cymryd cyfrifoldeb am y gwastraff sydd gennych a'ch bod yn cyflawni eich Dyletswydd Gofal wrth gael gwared ar eich eitemau gwastraff.
     
  • Pan fo cwmnïau gwaredu gwastraff trydydd parti yn dal i gael gweithredu, dylech gynnal gwiriadau i weld a yw'r gweithredwr yn gludydd gwastraff cofrestredig. Mae rhagor o wybodaeth am y gwiriadau y mae angen i chi eu gwneud ar gael ar ein gwefan; teipiwch dyletswyddgofal.cymru
     
  • Mae tipio anghyfreithlon yn drosedd a gosbir â dirwy hyd at £50,000 neu 12 mis o garchar os ceir euogfarn mewn Llys Ynadon. Gall y drosedd beri dirwy diderfyn a hyd at 5 mlynedd o garchar os ceir euogfarn mewn Llys y Goron. Gall methu â gwirio bod y sawl sy’n mynd â’ch gwastraff wedi’i gofrestru arwain at ddirwy diderfyn.
     
  • Cofiwch fod aelodau'r cyhoedd wedi cael dirwy ac wedi’u herlyn am adael bagiau ger biniau, canolfannau ailgylchu gwastraff y cartref, a siopau elusen – tipio anghyfreithlon yw hyn o hyd.
     
Parchwch staff eich awdurdod lleol sy'n parhau i weithio i'ch cymuned leol ar adeg mor anodd. Gallai gadael sbwriel ddod â’r staff sy’n clirio ac ymchwilio i dipio anghyfreithlon i gysylltiad â’r firws. Mae’n debyg y bydd y wybodaeth am sut i reoli gwastraff yn ystod y cyfnod hwn yn cael ei diweddaru'n rheolaidd, felly ewch i wefan eich awdurdod lleol a daliwch ati i wirio ein gwefan ni, Twitter a’n tudalennau Facebook i gael arweiniad a’r wybodaeth ddiweddaraf.

Gweler ein taflen gymorth i bartneriaid ar gyfer defnyddio adnoddau am ddim yma. Mae’r ddogfen hon yn cynnwys adnoddau defnyddiol y gall partneriaid eu defnyddio ar eu platfformau digidol yn ystod y pandemig Coronafeirws i helpu i rannu cynghorion, canllawiau a negeseuon allweddol â phobl sy’n byw yng Nghymru ynghylch tipio anghyfreithlon a rheoli gwastraff yn ddiogel.