Rydw i'n berchennog busnes

Fel perchennog busnes rydych chi’n gyfrifol am reoli a gwaredu eich gwastraff busnes yn ddiogel.

Gall y ffordd rydych chi’n rheoli eich gwastraff fod yn niweidiol iawn i’ch busnes o ran arian ac enw da, os nad ydych chi’n ei waredu’n gywir.

Ewch i’r wefan Right Waste Right Place am wybodaeth fanwl am y ffordd o waredu gwastraff busnes a’ch helpu i ddeall eich cyfrifoldebau.

Os ydych chi’n cynhyrchu, cludo, mewnfudo, cadw, trin neu waredu gwastraff, mae gennych ddyletswydd gofal gyfreithiol i sicrhau bod eich gwastraff yn cael ei drin yn ddiogel a’i fod ond yn cael ei drosglwyddo i bobl sydd wedi’u hawdurdodi i’w dderbyn.

Os ydych chi’n cludo gwastraff fel rhan o’ch busnes, byddwch angen cofrestru fel cludydd gwastraff. Ewch i’n tudalen Cludyddion Gwastraff am ragor o wybodaeth.

Os yw eich gwastraff yn cael ei gasglu gan rywun arall, eich cyfrifoldeb chi yw sicrhau eu bod yn gludwyr gwastraff cofrestredig a’u bod yn mynd â’ch gwastraff i safle sydd wedi’i awdurdodi i’w dderbyn.

Bydd angen i chi lenwi dogfen gwastraff hefyd (a elwir yn nodyn trosglwyddo) ar gyfer pob llwyth o wastraff rydych chi’n ei drosglwyddo i eraill. Gall hon fod naill ai’n ddogfen copi caled neu drwy’r system Dyletswydd Gofal Electronig (EDoC), sef system ar-lein sy’n eich galluogi i gofnodi’r gwastraff a drosglwyddir gennych heb yr angen am nodiadau trosglwyddo papur. 

Gallwch ddefnyddio tocyn tymor os ydych chi’n cael casgliadau rheolaidd o’r un math o wastraff, a gellir gwneud hyn drwy’r system Dyletswydd Gofal Electronig (EDoC). Dylid cadw dogfennau gwastraff am o leiaf ddwy flynedd. Dylid cadw’r dogfennau am o leiaf chwe blynedd ar gyfer gwastraff peryglus.

Gallech gael dirwy o hyd at £5,000 os nad ydych chi’n bodloni’r ddyletswydd gofal ynghylch eich gwastraff busnes.

Gall Cyfoeth Naturiol Cymru roi rhagor o wybodaeth i chi am yr uchod a gall gadarnhau a yw busnes wedi cofrestru i gludo gwastraff. Ewch i wefan Cyfoeth Naturiol Cymru neu cysylltwch â nhw ar 0300 065 3000.

Uchafswm y cosbau ar gyfer tipio’n anghyfreithlon yw dirwy o £50,000 a hyd at 12 mis o garchar os ydych chi’n cael eich euogfarnu mewn Llys Ynadon. Gall y drosedd ddenu dirwy digyfyng a hyd at 5 mlynedd o garchar os ydych chi’n cael eich euogfarnu yn Llys y Goron.

Gwastraff Adeiladu a Dymchwel

Os yw eich busnes yn ymwneud â gwastraff adeiladu neu ddymchwel yna bydd y canllaw hwn yn eich helpu i ddeall eich cyfrifoldebau:

Taflen Adeiladu a Dymchwel

Cynhyrchwyr Gwastraff Peryglus

Os ydych chi’n cynhyrchu neu’n storio dros 500kg o wastraff peryglus y flwyddyn, yna rydych chi angen cofrestru eich busnes gyda Cyfoeth Naturiol Cymru bob blwyddyn.

Mae gofyniad cyfreithiol arnoch chi hefyd i ddarparu ffurflenni derbynnydd i Cyfoeth Naturiol Cymru bob chwarter sy’n darparu tystiolaeth bod y gwastraff peryglus wedi’i waredu’n briodol.

Cliciwch yma am ragor o wybodaeth ar gyfer busnesau sy’n cynhyrchu gwastraff peryglus.  

Landlordiaid

Fel landlord, bydd unrhyw wastraff rydych chi’n ei gynhyrchu fel rhan o waith i ddatblygu neu gynnal eich eiddo yn cael ei ddosbarthu fel gwastraff busnes. Am ragor o wybodaeth am y ffordd y mae hyn yn effeithio arnoch chi a’ch tenantiaid, ewch i’n tudalen Cyngor i Landlordiaid.

Ymunwch â'n e-gylchlythyr

Tanysgrifiwch